Jeszcze kilka lat temu producenci gier i wydawcy nie okazywali tego, że majÄ… problem z grami używanymi. Sytuacja zmieniÅ‚a siÄ™ wraz z wprowadzeniem tzw. online passów – jednorazowych kodów odblokowujÄ…cych dostÄ™p do trybu multi, a później także dodatków DLC. Bonusy dostaje wiÄ™c tylko pierwszy nabywca gry, a osoba kupujÄ…ca jej używanÄ… kopiÄ™ musi wykupić nowy klucz lub obejść siÄ™ smakiem.

Choć wiÄ™kszość developerów nadal traktuje „używki”, jak Wielkie ZÅ‚o (niekiedy nawet odnoszÄ™ wrażenie, że posiadacze używanych gier sÄ… stawiani na równi z piratami), wydaje siÄ™, że udaÅ‚o siÄ™ zachować rozsÄ…dny kompromis. Nabywca używanej kopii dostaje taÅ„szy, ale ograniczony produkt z możliwoÅ›ciÄ… wykupienia kodu odblokowujÄ…cego konkretne bonusy, a pieniÄ…dze idÄ… prosto do wydawcy. Jest wiÄ™c i wilk syty i owca caÅ‚a – Kowalski może odsprzedać swojÄ… FIFĘ, dziÄ™ki czemu zwróci mu siÄ™ część pieniÄ™dzy, a EA zarobi na „używce” poprzez sprzedaż klucza online pass.

Mechanizm ten dziaÅ‚a na razie dość dobrze (choć sÄ… pewne wyjÄ…tki, jak np. problemy z wygasajÄ…cymi kodami), ale równowaga ta może zostać wkrótce zachwiana. JeÅ›li niedawne plotki o nowym Xboksie znajdÄ… pokrycie w rzeczywistoÅ›ci, to graczy może czekać niemiÅ‚a niespodzianka. NastÄ™pca X360 może bowiem posiadać wbudowany system „antyużywkowy”. Co prawda, na razie nie wiadomo, na jakiej zasadzie miaÅ‚by on dziaÅ‚ać (najprawdopodobniej gra zostanie przypisana do konkretnej maszyny lub konta Xbox Live), ale budzi on we mnie pewne obawy.

Dlaczego? PrÄ™dzej czy później, doprowadziÅ‚oby to do caÅ‚kowitego wyeliminowania rynku gier używanych (do czego dążą producenci). JakoÅ› nie chce mi siÄ™ wierzyć, że gdy Microsoft wprowadzi wspomniany system w swoim Xboksie, tÄ… samÄ… Å›cieżkÄ… nie podąży Sony w swoim PlayStation 4. WymuszÄ… to prawa rynku – developerzy i wydawcy chcÄ…c zmaksymalizować swoje zyski wybiorÄ… platformÄ™, która pozwoli im najwiÄ™cej zarobić, blokujÄ…c „używki”.

Taki obrót sprawy odbije siÄ™ negatywnie na graczach – zwÅ‚aszcza tych z mniej zamożnych krajów jak Polska, gdzie ceny gier konsolowych sÄ… bardzo wysokie. By być w miarÄ™ na bieżąco ze swoim hobby, wiÄ™kszość osób po przejÅ›ciu danej gry jÄ… sprzedaje, odzyskujÄ…c część zainwestowanych pieniÄ™dzy, a potem wydaje je na kolejne tytuÅ‚y, kupujÄ…c ich taÅ„sze używane kopie.

Wbudowany w konsolÄ™ system „antyużywkowy” miaÅ‚by jednak także znacznie poważniejsze konsekwencje. PożegnalibyÅ›my siÄ™ z możliwoÅ›ciÄ… pożyczania gier znajomym (bo nasza pÅ‚yta nie uruchomiÅ‚aby siÄ™ na Xboksie kolegi) oraz popularnymi w naszym kraju (ale nie tylko) wymianami.

I tutaj dochodzimy do istotnej kwestii: jaki jest sens w ograniczaniu rynku używanych gier? Stanowisko developerów idealnie przedstawiÅ‚ Curt Schilling, prezes studia 38 Studios komentujÄ…c kontrowersje, jakie pojawiÅ‚y siÄ™ wokóÅ‚ Online Pass w Kingdoms of Amalur: Reckoning - kod doÅ‚Ä…czany jest do gry "singlowej" i odblokowuje bonusowe DLC. Jak pisze na forum gry:

DLC, które pojawi siÄ™ w dniu premiery, żeby byÅ‚o jasne, jest DARMOWE dla każdego, kto kupi nowy egzemplarz gry. KAÅ»DEGO. JeÅ›li nie kupujesz nowych egzemplarzy, kupisz używane i w tym przypadku bÄ™dziesz musiaÅ‚ zapÅ‚acić za pierwsze DLC, które nabywcy nowej kopii dostanÄ… za darmo. Zamiary sÄ… jasne, prawda? By wypromować kupno w dniu premiery i – co jest dla mnie ZNACZNIE BARDZIEJ WAÅ»NE – WYNAGRODZIĆ fanów i graczy, którzy powierzÄ… nam swój czas i pieniÄ…dze. Każda osoba na tej planecie mogÅ‚aby poczekać  i nie kupić Reckoning, gra mogÅ‚aby stanieć i któregoÅ› dnia moglibyÅ›cie jÄ… dostać taniej. 38 Studios najprawdopodobniej przestaÅ‚oby istnieć.

Jak dodaje:

Tak dziaÅ‚a ta branża.  MUSIMY zarabiać, by stać siÄ™ tym, kim chcemy siÄ™ stać. JEDYNYM sposobem, by to osiÄ…gnąć jest robienie gier, których NIE MOÅ»ECIE SIĘ DOCZEKAĆ. JeÅ›li uda nam siÄ™ to, a wy je kupicie, chcemy was nagrodzić pewnymi fajnymi darmowymi rzeczami. Możecie siÄ™ z tym KOMPLETNIE nie zgadzać i jestem pewny, że wiele osób siÄ™ nie zgodzi – i nie zrozumcie nas źle: zgadzamy siÄ™ z tym, że wy siÄ™ z tym nie zgadzacie. 38 lub – w tym przypadku - EA nie próbuje zdzierać z was kasy, dla nas jest to NAGRADZANIE ludzi za pomoc NAM. JeÅ›li nie zgadzacie siÄ™ z naszym sposobem dziaÅ‚ania, rozumiemy to, ale takie sÄ… nasze zamiary. [….] Branża gier jest bardzo dziwnym miejscem. Dane o sprzedaży używanych gier nie mówiÄ… tego, co wiÄ™kszość uważa, że powinny lub mogÅ‚yby. Ale firmy nadal próbujÄ… znaleźć sposób, jak odzyskać dolary wÅ‚ożone w zrobienie gier, kiedy kupowane sÄ… ich używane kopie. Czy to źle? Powiedzcie mi, jak inaczej mamy to zrobić. Jak już mówiÅ‚em, możecie polemizować z naszymi metodami, a także kląć i narzekać na jakiekolwiek pierwsze DLC, za które musicie pÅ‚acić, jako że myÅ›lÄ™, że mogÄ™ zgodzić siÄ™ z wieloma waszymi argumentami, ale tutaj próbujemy stworzyć produkt i firmÄ™, a to wymaga pieniÄ™dzy.

Mimo wszystko, wydaje mi siÄ™, że walka z rynkiem gier używanych do niczego nie doprowadzi. Zamiast wymuszać na graczach ograniczenia, producenci powinni ich zachÄ™cić do tego, by zamiast sprzedawać swoje gry,  grali w nie jak najdÅ‚użej. Jak to zrobić? Sposób na rozwiÄ…zanie problemu jest banalnie prosty i wielokrotnie już powtarzany – tworzyć lepsze, wciÄ…gajÄ…ce produkcje, które zaoferujÄ… wiele godzin Å›wietnej zabawy.

Na razie mam nadziejÄ™, że doniesienia o systemie „antyużywkowym” w nowym Xboksie nie okażą siÄ™ prawdziwe. Gracze nie lubiÄ…, jak sÄ… do czegoÅ› zmuszani i istnieje pewna (choć bardzo maÅ‚a) szansa, że zastosowanie takiego rozwiÄ…zania odbiÅ‚oby siÄ™ Microsoftowi czkawkÄ… - nie jestem pewien, ale wydaje mi siÄ™, że spora liczba osób nie bÄ™dzie chciaÅ‚a grać na nowym Xboksie, bo nie sÄ…dzÄ™, że kupujÄ… w wiÄ™kszoÅ›ci tylko "nówki". Chociaż patrzÄ…c na to, jak szybko przyjęły siÄ™ dodatki DLC - które poczÄ…tkowo byÅ‚y dla graczy "skokiem na kasÄ™" i rozmienianiem gier na drobne, a potem staÅ‚y siÄ™ branżowÄ… normÄ… - mam co do tego wÄ…tpliwoÅ›ci…